Một sự kiện chưa từng có tiền lệ trong lịch sử hiện đại

 Sự kiện Tổng thống Donald Trump tuyên bố bắt giữ vợ chồng Nicolás Maduro vào rạng sáng ngày 3/1/2026 là một "cơn địa chấn" chính trị toàn cầu. 

Đây là một sự kiện chưa từng có tiền lệ trong lịch sử hiện đại, gây ra những luồng tranh cãi dữ dội về cả tính pháp lý lẫn hệ lụy quốc tế.

Dưới đây là đánh giá chi tiết về sự kiện này:

1. Diễn biến cuộc vây bắt (Theo thông tin từ phía Mỹ)

• Chiến dịch "Hoàn hảo": Tổng thống Trump mô tả đây là một cuộc tập kích quy mô lớn, phối hợp giữa quân đội (đặc nhiệm Delta Force) và các cơ quan thực thi pháp luật Mỹ.

• Cách thức: Các máy bay trực thăng và máy bay không người lái đã tấn công vào nhiều mục tiêu tại Caracas, bao gồm dinh Tổng thống và các căn cứ quân sự trọng yếu (như Fuerte Tiuna).

• Kết quả: Mỹ tuyên bố đã bắt sống ông Maduro và vợ là bà Cilia Flores, sau đó đưa họ rời khỏi Venezuela bằng trực thăng ngay trong đêm.

2. Phản ứng từ phía Venezuela

• Cáo buộc xâm lược: Phó Tổng thống Delcy Rodríguez gọi đây là hành động "xâm lược đế quốc" và yêu cầu Mỹ đưa ra bằng chứng về sự an nguy của ông Maduro ("proof of life").

• Tình trạng khẩn cấp: Chính phủ Venezuela đã ban bố tình trạng khẩn cấp toàn quốc và kêu gọi người dân xuống đường để bảo vệ chủ quyền quốc gia.

3. Tại sao sự kiện này gây tranh cãi dữ dội?

Sự kiện này đang chia rẽ dư luận quốc tế thành hai luồng quan điểm đối lập:

A. Phía ủng hộ (Dẫn đầu bởi Mỹ và một số đồng minh):

• Tính chính nghĩa: Họ lập luận rằng Maduro là một nhà độc tài bất hợp pháp (dựa trên các cáo buộc gian lận bầu cử năm 2018 và 2024).

• Chống tội phạm xuyên quốc gia: Mỹ đã truy tố Maduro tội "khủng bố bằng ma túy" (narco-terrorism). Việc bắt giữ được coi là hành động thực thi công lý để ngăn chặn dòng chảy ma túy vào Mỹ.

• Giải phóng dân tộc: Một bộ phận người dân Venezuela và phe đối lập hy vọng đây là dấu chấm hết cho cuộc khủng hoảng kinh tế và nhân đạo kéo dài.

B. Phía phản đối (Nga, Trung Quốc và các tổ chức quốc tế):

• Vi phạm luật pháp quốc tế: Việc một quốc gia đưa quân vào bắt giữ lãnh đạo của một quốc gia có chủ quyền khác mà không có sự đồng ý của Hội đồng Bảo an LHQ bị coi là hành vi xâm lược trắng trợn.

• Tiền lệ nguy hiểm: Các chuyên gia pháp lý lo ngại điều này tạo ra một tiền lệ mà các cường quốc có thể dùng vũ lực để thay đổi chế độ ở bất kỳ đâu nếu họ không hài lòng.

• Nguy cơ nội chiến: Việc mất đi người đứng đầu đột ngột có thể khiến Venezuela rơi vào tình trạng hỗn loạn, tranh giành quyền lực giữa các phe phái quân đội, gây ra thảm họa nhân đạo lớn hơn.

4. Hệ lụy tức thì

• Giá dầu biến động: Venezuela sở hữu trữ lượng dầu mỏ lớn nhất thế giới; sự kiện này khiến thị trường năng lượng toàn cầu chao đảo.

• Căng thẳng Nga - Mỹ: Nga đã lên án gay gắt và gọi đây là "sự hung hăng quân sự", làm trầm trọng thêm mối quan hệ vốn đã rất xấu giữa Moscow và Washington.

Nicolás Maduro là Tổng thống của Venezuela, người đã kế thừa quyền lực từ cố Tổng thống Hugo Chávez. Ông là một nhân vật gây tranh cãi lớn trên chính trường quốc tế, đặc biệt là trong mối quan hệ đối đầu gay gắt với Mỹ.

1. Nicolás Maduro là ai?

Trước khi bước vào chính trường, Maduro từng là một tài xế xe buýt và là một nhà hoạt động công đoàn tại Caracas. Ông bắt đầu thăng tiến mạnh mẽ dưới thời Hugo Chávez, đảm nhiệm các chức vụ quan trọng như Chủ tịch Quốc hội, Bộ trưởng Ngoại giao và cuối cùng là Phó Tổng thống.

2. Quá trình lên nắm quyền lực

Maduro lên nắm quyền thông qua sự chuyển giao từ người tiền nhiệm và các cuộc bầu cử gây tranh cãi:

• Sự lựa chọn của Chávez: Trước khi qua đời vào năm 2013, Hugo Chávez đã công khai chỉ định Maduro là người kế vị lý tưởng để tiếp tục con đường "Chủ nghĩa xã hội thế kỷ 21".

• Bầu cử năm 2013: Sau cái chết của Chávez, Maduro đắc cử Tổng thống với cách biệt rất suýt sao (khoảng 1,5%) trước ứng viên đối lập Henrique Capriles. Phe đối lập đã cáo buộc có gian lận nhưng kết quả vẫn được duy trì.

• Củng cố quyền lực: Ông tiếp tục tái đắc cử vào năm 2018 và gần đây nhất là năm 2024. Tuy nhiên, các cuộc bầu cử này bị Mỹ và nhiều quốc gia phương Tây bác bỏ, coi là không công bằng và thiếu minh bạch.

3. Xung đột căng thẳng với Mỹ

Mối quan hệ giữa Maduro và Mỹ luôn trong tình trạng "bên bờ vực" do sự khác biệt về ý thức hệ và lợi ích kinh tế:

• Cáo buộc độc tài và vi phạm nhân quyền: Mỹ cáo buộc chính quyền Maduro đàn áp người biểu tình, bỏ tù đối thủ chính trị và phá hủy các định chế dân chủ.

• Cấm vận kinh tế: Để gây áp lực buộc Maduro từ chức, Mỹ đã áp đặt các lệnh trừng phạt khắc nghiệt, đặc biệt là đánh vào ngành dầu mỏ - nguồn thu chính của Venezuela. Điều này góp phần khiến nền kinh tế nước này rơi vào tình trạng lạm phát phi mã và thiếu hụt nhu yếu phẩm.

• Khủng hoảng Tổng thống song song: Năm 2019, Mỹ công nhận lãnh đạo đối lập Juan Guaidó là "Tổng thống lâm thời", trực tiếp phủ nhận tính hợp lệ của Maduro.

• Cáo buộc buôn lậu ma túy: Mỹ đã truy tố Maduro với cáo buộc "khủng bối bằng ma túy" và treo giải thưởng hàng triệu USD cho việc bắt giữ ông.

• Diễn biến mới nhất (2025-2026): Căng thẳng đạt đỉnh điểm khi Mỹ tiến hành các hoạt động quân sự nhằm vào các tàu nghi chở ma túy ở vùng biển Caribe. 

03/01/2026, Mỹ tiến hành các cuộc tấn công quân sự vào các mục tiêu tại Venezuela, dẫn đến việc Maduro và vợ bị bắt.

Share: